Repaso

Galiza no Primeiro Terzo do Século XX

3 etapas segun o punto de vista Político:

A Monarquía: Restauracion Borbónica (1874-1931)

A II República:(1931) Desenvolvemento do nacionalismo e da literatura.

A Guerra Civil: (1936-1939) Periodo de silencio e represión que supora a paralización da vida política e a cultural.

Atraso económico. As capas superiores: Igrexa e a fidalguía.

Cambios sociais e culturais.

O Movemento Agrario ou Agrarismo: organizase q crea sociedade agrarias e sindicatos para defender os seus intereses. o seu obxetivo do movemento era abolir  o sistema foral que obrigaba a pagar rendas abusivas.

Decadencia da Fidalguía: Desaparecio do sistema foral (1926) perda da fonte de ingreso. Os fidalgos serán substituidos por unha burguesía foránea.

O Nacemento dunha Burguesía : dedicada ao comercio, a industria construcion naval.

O Trasvase de Poboación Rural a Espazos Urbanos: cambian a agricultura e a pesca pola industria, o que supón o desenvolvemnto da cidades (Vigo, Coruña)

Irmandades de Fala: Antón Vilar Ponte, Obxetivo principal era a exaltación e3 dignificación do Galego, así como a súa expansion.

Principales Intelectuales: Ramón Cabanillas, Otero Pedrayo, Vicente Risco... En 1918 a Irmandade convertese nunha organización política que formula as tesas do nacionalismo.

Reinvindicaciones:

-Autonomía integral para Galiza.

-Cooficialidade linguística entre Castelan e Galego.

-Ingreso na Sociedade das Nacións.

-Potenciación da cultura propia de Galicia.

En 1931 fundan o Partido Galeguista.

En 1932 elaborase o Estaturo de Autonomía.

A Lingua Galega ata 1936.

Sigue o proceso de recuperación da lingua.

As Irmandades de Fala: Asumen o ideario nacionalista e perseguen a dignificacion e normalización da lingua.

O Seminario de Estados Galegos: Institucion de carácter científico, participa na potenciación do noso idioma ao empregalo para a redación das primeras obras de ensaio.

No Estatuto de Autonomía: Defendese a cooficialidade do Galego e Castelán q reinvindicase a presenza da lingua galega no ensino.

A defensa do Galego, supuso a elaboracion dunha lingua estandar.

En 1906 crease a RAG.

A Literatura nos comenzos do seculo XX.

Como consecuencia do anterior a literatura experimenta un notable crecemento.

Hai que destacar a creacion das editoriais, xornais e revistas.

Na producción literaria se muestran duas etapas.

A ETAPA ANTERIOR A 1916 (Fundación das Irmandades  de Fala)

Caraterizanse pola continuación das pautas marcadas polos escritores do Rexurdimento, como:

Rosalía, Curros e Pondal.

A COMPRENDIDA ENTRE 1916 E O COMENZO DA GUERRA CIVIL EN 1936 

Créanse as infraestructuras necesarias para a renovación da literatura. Neste momento aumenta considerablemente o cultivo da narrativa , así como do teatro e do ensaio, destaca: Ramón Cabanillas.

Ramón Cabanillas:(cambados 1876-1959)

Estudou no Seminario Menor de Santiago, emigra a Habana. Publica No Desterro e Vento Mareiro.

En 1916 participa  en: Irmandades da Fala, no Grupo Nós, no Seminario de Estudos Galegos, RAG (1920), RAE (1929).

Era conocido como o ''POETA DA RAZA''; e é o primeiro autor do primer libro editado na aditorial ''GALAXIA'' en 1951. (Antífona da Cantiga)

Grupo NóS: 

Formada por Vicente Risc, Florentino López, Ramón Otero e Antón Losada. Comparten características comúns: A súa procedencia social acomdada e a súa evolución cara o Galeguismo. Unese Castela pra proxectos artísticos, políticos e culturais.

O nome do grupo procede da revista NÓS. A Gran preparación intelectual destes permitiulles un intento de recuperación da identidade dos galegos. No plano literario, o seu logro foi a consolidación e modernizacion da prosa: E no político participaron das tese do nacionalismo e lideraron o Partido Polítíco.

Literatura da Posguerra:

Exilio: O brillante panorama literario queda truncado co inicio da Guerra Civil. Pechanse editoriais, revistas e xornáis e prohibese o galego.

Entre 1940-1950, a única produccion literaria en galego será a do exilio en América. Nestes paises poñenran en marcha revistas, creanse esditoriais. Deste modo, gran parte da literatura publicarase en América.

Entre os exiliados salñientan os nomes de Castelao, Luis Seoanes, Blanco Amor, etc. No exilio americano produciuse unha poesía de forte denuncia social.

No ano 50 xurdirón en Galiza pouco a pouco iniciativas culturais que procuran a defensa do galego a igual cas editoriais como Galaxia que inicia a recuperación das Letras Galegas.

Poesía do Exilio: A producción literaria despóis da Guerra Civil (1936-1939) desmantelamento do sistema literario, co exilio de importantes axentes culturais, o galego continuou nos paises de acollida.

As características literarias serán o compromiso Galeguista, a auxe da poesía cívica e social, a mestizaxe e o cosmopolitismo. A poesía caracterízase por retomar o ton cívico e social, notas destacada da poesía do exilio: predominio do discurso comprometido, mitificación do pasado e carácter épico realista e escasa influencia sobre a poesía do interior polas dificultades de difusión.

Teatro: Tivo maís fortuna no exilio americano ca na propia Galicia.

Narrativa: En 1940-1944 publícase en América 18 libros en Galego e xornais en Castelán. Os principais foron de Eduardo B.A. (A Esmorga) e Xosé Neira Vilas (Memorias dun neno Labrego).

TABOLEIRO LOIS

PREME NA IMAXE

Os vellos non deben de namorarse

É unha das  obras máis populares do teatro galego e tamén unha das mais importantes que escribiu Castelao. Estrenouse en Bos Aires no ano 1941 e desde entón representase en moitos lugares. 

Os vellos non deben de namorarse se basa nun feito dunha triloxía, encadradas entre un prólogo e un epílogo dun mesmo esquema dramático. 

Lance I:

O Boticario, é un vello moi unido as súas irmás e moi namoradizo, está namorado de Lela, unha moza, e pensa ata en casar con ela se as súas irmás lle deixaran, pero Lela está namorada de Carabineiro, e quere casar con el, entón aparece a morte que advirte ao boticario de que tódolos vellos que se namoran de mozas acaban morrendo pouco despois. E como o boticario sabe do seu amorío co rapaz, prefire morrer.

Lance II:

Esta historia vai de  D. Ramón, que se namora dunha moza que lle quere quitar os seus bens,  Micaela, esta enganando con outro, o Portugués, e ten planeado repartir a herencia e casar co  portugués, cando D. Ramón acude a unha das súas citas, bébedo cae e morre.

Lance III:

Na terceira historia, os pais de Pimpinela, están a convencela de que debe casar con D. Fuco que ten moitos cartos, e que se esqueza do mozo, xa que se casara con  Fuco pra sacarlles da probeza, D. Fuco pídelle o matrimonio e ela acepta, aínda que non moi convencida, xa que no fondo segue namorada do rapaz, pero tamén quere enriquecer a súa familia. O final D. Fuco morre na cama; e Pimpinela chora xa que agora ten riquezas pero non as pode lucir xa que esta enloitada, e segue namorada do mozo.

Epílogo:

Os tres protagonistas: O Boticario, D: Ramón e D. Fuco están no cemiterio tristes por namorarse de mulleres novas, xa que o final: Lela casouse co Carabineiro e teñen catro fillos, Micaela ten un fillo co portugués; e Pimpinela casouse co mozo novo do que aínda estaba namorada.

Little Galicia

Little Galicia tomou como referencia Vaya semanita e Little Britain para facer sketches  de forma humorística, cómica e alegre. 

Nos ratos libres o guionista Denís López facía sketches non de forma profesional se non de forma libre, como un hobby.

Estos sketches foron feitos tan apaixonadamente que os seus seguidores votaron a serie maís coñecida os dos jallejos que quedou permanente. Denís di que o que máis lle gusta é dar un toque persoal de forma que a eles lles guste.

Denís encargase do guión e o seu amigo Marcos Payno da musica e da montaxe e da producción, e o resto do persoal eran amigos que se foron incorporando.

Polo que os actores non eran profesionais. Grazas a ''Novidades Carmiña'' tiveron una cabiceira musical pra a serie. Pero isto non é só a axuda que lles ofreceron, querianlles poñer na televisión, pero o productor non aceptou por que non querian que se desaparecera a esencia do producto.  

Denís, afirmou que a súa intención era cubrir un oco sobre a oferta musical que non existía na televisión. Pero logo a Televisión de Galicia puxo en marcha Onda curta, pero como non tiña sentido naceu Non saímos do lixo.

Querian darlle un novo ser a musica galega.

MeU AmOr sEgUrO ;)

Aquel veran dixeches que me amábas
quen non tiveras antes quen te amara,
nin quen te amara tanto ti tiveras.
Amar non é delito nin figuran por escrito.

Da nai Lilith que me aplas, 

que me leva cara a ti

que alegría , notar o rebentor que nace 

dentro, como se fose medrando no oído
unha cancion morma que non da interrumpido
As veces digo amor e ninguen fala
e segue o tempo lentamente 
A cousa amada toma en dor ausente
e ansiamos maís amor mentre vivimos

Poetas:

MODESTO FRAGA,  MARÍA DADO, MIRO VILLAR, CRISTAL MÉNDEZ, PILAR PALLARÉS

O 25 DE NOVEMBRO

''A violencia contra a muller é quizais a máis vergonzosa violación dos dereitos humanos. Mentras continúe, non poderemos afirmar que temos realmente avanzado cara a igualdade, o desarrollo e a paz."
A violencia contra a muller adopta formas diversas, incluídos a violencia no fogar, as violacións, a prostitución forzada,  as violaciones sistemáticas...

Aprobado pola A samblea General das Nacións Unidas o 17 de decembro de 1999, se celebra anualmente cada 25 de novembro, en memoria das irmás Mirabal. A proposta para que se celebrara nesa data realizouna a República Dominicana, co apoio de 60 países.

O motivo que levou a República Dominicana a solicitar este día foi polo asesinato das tres irmás Mirabal , activistas políticas dominicanas, feito que tuvo lugar o 25 de novembro de 1960, por ordes do dictador dominicano Rafael Leónidas Trujillo.

En todo o mundo as mulleres foron e son as principais víctimas de diferentes formas de violencia. Non se agrede a un igual,  só desde a óptica de la desigualdade é posible comprender a violencia exercida contra as mulleres. 

Violencia de Xénero

Tipos de violencia.

·
Física. é a que pode ser vista por outros, deixando huellas do incidente; causados polas manos, obxetos ou armas. É a máis visible, e é comúnmente recoñecida.

Psicolóxica. A violencia psíquica aparece inevitablemente 
sempre que hai outro tipo de violencia. Supón ameazas, insultos, humillacións, desprezo  ... Implica unha manipulación que mesmo provocan na muller sentimentos de culpabilidade, incrementando o control do agresor sobre a vítima. E utilizan as coaccións, 
ameazas e manipulacións pra lograr o seus fins.

 Económica", o agresor fai o posible por controlar o acceso da víctima ao diñeiro: impídelle traballar de forma remunerada, ou, pola contra,  obrigala a entregarlle os seus ingresos, facendo o home o uso exclusivo dos mesmos.

Social. o agresor limita os contactos sociais e familiares da súa parella, aillándoa do seu entorno e limitando así un apoio social importantísimo nestes casos.

Sexual. " Exercese mediante presións físicas ou psíquicas que pretenden impoñer unha relación sexual non desexada mediante coacción, intimidación o indefensión". Ata non hai moito tempo, a lexislación e os xuíces non consideraban este tipo de agresións como tales, se se producían dentro do matrimonio.



MIÑA AVENTURA NA INDIA:

VISITEI A CIDADE DE VARANASI.

Visiteis o gran rio sagrado (Ganges), as 5 da maña. Baixamos a o Ghat. os Ghats son muelles escalonados. El Ganges é un río sagrado pra os indios. Renzanlle e hechan as cenizas dos seus mortos. É un lugar moi colorido. A esa hora, no que o sol sae, o Ghat está repleto de xente.

Bañanse con xabon , peinanse,  comen, falan …, e é moi pintoresco. Venden comida, pinturas, velas, flores… pintanse as caras. No auga flotan cuencos e hechan polvos de pinturas que colorea o auga.

Tomamos un bote pra dar unha volta polo Río. Desde o barco vense casas, templos, moitas ghest houses (hotelitos) e antigos palacios abandonados.

Os indúes arman una fogata pra cremar os corpos antes de tirarlos a o Ganges. So as familias con cartos poden cremar a os seus mortos al lado do río, as de clase media o fan en segunda fila  maís lejos da auga. So unos poucos onde os corpos non se poden cremar que son os nenos menores de 10 anos, os homes santos, os atacados pola viruela e os picados por unha cobra.

A o momento da cremación, as familias non lloran al contrario están contentos xa que o seu morto se liberan  do karma e pasa a una vida mellor. A unos poucos metros onde tiran as cenizas hay  xente bañándose, lavando roupa ou xuntando auga … e imprecionate como se axunta a vida e a morte no Ganges.

A pesar de todo isto no río non hai olores feos , e o auga é limpia e transparente.

 Non e fácil pasear pola India, e estresante e emocionante a la vez…a xente, as costumes,  os lugares, o calor….pero vale a pena conocerla, e apenas un a deixa e xa a empezas a extrañala.  


EN CONSTRUCIÓN

4ºB/A